Zabezpieczenia przeciwpożarowe i wyposażenie ewakuacyjne obiektów ochrony ludności
Zabezpieczenia przeciwpożarowe i wyposażenie ewakuacyjne obiektów ochrony ludności
Systemy detekcji pożaru, wyposażenie ewakuacyjne, oddymianie i rozwiązania wspomagające alarmowanie w schronach, ukryciach oraz miejscach doraźnego schronienia.
Wymagania przeciwpożarowe obiektów ochrony ludności
Przepisy dotyczące ochrony ludności rozróżniają schrony, ukrycia i miejsca doraźnego schronienia (MDS). Poszczególne rodzaje obiektów podlegają odmiennym wymaganiom dotyczącym konstrukcji, wyposażenia, bezpieczeństwa pożarowego i warunków ewakuacji.
Podstawowe akty prawne obejmują:
- Ustawę z 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, z późniejszymi zmianami.
- Rozporządzenie MSWiA z 4 listopada 2025 r. w sprawie warunków technicznych dla budowli ochronnych oraz warunków technicznych ich użytkowania i usytuowania (Dz.U. 2025 poz. 1548).
- Rozporządzenie MSWiA z 1 lipca 2025 r. dotyczące między innymi wyposażenia budowli ochronnych (Dz.U. 2025 poz. 933).
- Rozporządzenie MSWiA z 9 lipca 2025 r. dotyczące miejsc doraźnego schronienia (Dz.U. 2025 poz. 932).
| Obszar | Znaczenie dla wyposażenia obiektu |
|---|---|
| Ochrona przeciwpożarowa | Wymagane oddzielenia przeciwpożarowe i ograniczenie rozprzestrzeniania się dymu. |
| Oświetlenie ewakuacyjne | W określonych przestrzeniach budowli ochronnych co najmniej 5 lx przez minimum 3 godziny. |
| Wyposażenie ewakuacyjne | Sprzęt wspomagający korzystanie z budowli przez osoby z niepełnosprawnościami i o ograniczonej zdolności poruszania się. |
| Systemy pożarowe | SSP, detekcja ciepła i oddymianie dobierane na podstawie wymagań właściwych dla konkretnego obiektu. |
Wyposażenie ewakuacyjne schronów i ukryć
W budowlach ochronnych należy uwzględnić możliwość przemieszczania i udzielania pomocy osobom z niepełnosprawnościami oraz ograniczoną zdolnością poruszania się.
§ 7 pkt 11 rozporządzenia MSWiA z 1 lipca 2025 r. wymienia wśród wyposażenia między innymi rampy najazdowe, nosze i krzesła ewakuacyjne.
Dobór sprzętu zależy od geometrii schodów, kierunku przemieszczania, masy użytkownika, liczby operatorów oraz sposobu organizacji ewakuacji. W obiektach podziemnych szczególnego znaczenia nabiera możliwość transportu osób w górę schodów.
EVAC+CHAIR 500H MK5
Wzmocnione krzesło ewakuacyjne przeznaczone do transportu po schodach w obu kierunkach. Transport w górę wymaga odpowiedniej obsługi.
Zobacz produkt →
EVAC+CHAIR IBEX
Model przeznaczony do trudniejszych układów komunikacyjnych, w tym schodów wąskich i spiralnych. Umożliwia transport w górę i w dół przy obsłudze przez dwie osoby.
Zobacz produkt →
EVAC+CHAIR 300H MK5
Lekki model do transportu osób w dół schodów. Nie jest przeznaczony do prowadzenia transportu w górę schodów.
Zobacz produkt →
EVAC+POWER 1000H
Zasilane krzesło ewakuacyjne do przemieszczania osób po schodach w górę i w dół. Wymaga odpowiedniej organizacji ładowania, konserwacji i przygotowania operatorów.
Zobacz produkt →
ResQMat
Materac ewakuacyjny do transportu osób, które wymagają przemieszczania w pozycji leżącej. Może uzupełniać wyposażenie obiektów ochrony ludności.
Zobacz produkt →Liniowa detekcja ciepła Signaline
W budowlach ochronnych występują pomieszczenia techniczne, rozdzielnice elektryczne, agregaty prądotwórcze, trasy kablowe oraz inne urządzenia mogące wymagać monitorowania wzrostu temperatury.
Liniowa detekcja ciepła umożliwia wykrywanie przegrzania wzdłuż określonej trasy kabla sensorycznego. Rozwiązanie dobiera się na podstawie warunków środowiskowych, charakteru zagrożenia i wymagań instalacji przeciwpożarowej.
Signaline FT-88-EN
Kabel liniowej detekcji ciepła o nominalnej temperaturze alarmowej 88°C. Wraz z LocatorPlus-EN i FT-EOL-EN tworzy system objęty certyfikacją EN 54-28:2016.
Zobacz produkt →Signaline LocatorPlus-EN
Monitoruje dwie niezależne strefy liniowej detekcji ciepła, każdą o długości do 1000 m. Wskazuje odległość do miejsca zadziałania kabla.
Zobacz produkt →
Signaline HD+ Controller
Kontroler do resetowalnych kabli liniowej detekcji ciepła Signaline HD+. Obsługuje funkcje alarmu i przedalarmu oraz jedną linię sensoryczną.
Zobacz produkt →
Signaline HD+ S
Resetowalny kabel detekcyjny z oplotem ze stali nierdzewnej, zapewniającym dodatkową ochronę mechaniczną. Przeznaczony do pracy z kontrolerem Signaline HD+.
Zobacz produkt →Systemy sygnalizacji pożarowej
System sygnalizacji pożarowej (SSP) umożliwia wykrywanie pożaru, przekazywanie sygnałów alarmowych oraz realizację funkcji sterowania urządzeniami przeciwpożarowymi.
Obowiązek zastosowania SSP oraz wymagane funkcje należy określić na podstawie przepisów właściwych dla konkretnego budynku i przyjętego scenariusza pożarowego.
Przy doborze systemu uwzględnia się między innymi podział na strefy, charakter zagrożeń, liczbę urządzeń, zasilanie rezerwowe oraz integrację z pozostałymi instalacjami bezpieczeństwa.
Siemens Cerberus PRO
System SSP obejmujący centrale, czujki pożarowe, ręczne ostrzegacze, sygnalizatory i moduły sterujące. Konfiguracja powinna odpowiadać wymaganiom technicznym i scenariuszowi pożarowemu obiektu.
Ochrona przed zadymieniem i systemy oddymiania
Ograniczenie rozprzestrzeniania się dymu jest istotnym elementem bezpieczeństwa pożarowego budowli ochronnych. Nie oznacza to jednak, że każda budowla wymaga standardowego systemu oddymiania.
W przypadku schronów należy uwzględnić ich szczelność, funkcję ochronną oraz wymagany sposób działania wentylacji i filtrowentylacji. Instalacje oddymiania i napowietrzania muszą być rozpatrywane w ramach właściwego projektu.
AFG-4024
Modułowa centrala oddymiania i przewietrzania przeznaczona do sterowania odpowiednimi urządzeniami wykonawczymi 24 V DC. Dobór zależy od konfiguracji instalacji, liczby grup i wymaganego obciążenia.
Zobacz produkt →Oddymianie a filtrowentylacja schronu
Centrala oddymiania nie zastępuje instalacji filtrowentylacji schronu. Wymagana jest analiza wzajemnego oddziaływania instalacji, zamknięć ochronnych, systemów zasilania i funkcji bezpieczeństwa pożarowego.
Alarmowanie i dostępność informacji dla osób z niepełnosprawnościami
Informacja o zagrożeniu powinna być przekazywana w sposób dostosowany do potrzeb użytkowników obiektu. W przypadku osób niesłyszących i słabosłyszących sygnalizacja wyłącznie akustyczna może okazać się niewystarczająca.
C-TEC AlertBuddy BF325/K1
Przenośny zestaw rozpoznający sygnały alarmowe w otoczeniu i uruchamiający ostrzeganie świetlne, dźwiękowe oraz podkładkę wibracyjną. Skuteczność należy sprawdzić w docelowym pomieszczeniu.
Zobacz produkt →
C-TEC PL1/K1
Przenośna pętla indukcyjna ułatwiająca komunikację z osobami korzystającymi z kompatybilnych aparatów słuchowych lub implantów z trybem T albo MT.
Zobacz produkt →Jak dobrać wyposażenie do obiektu ochrony ludności?
Dobór powinien rozpoczynać się od rozpoznania funkcji obiektu, istniejących instalacji i rzeczywistych potrzeb użytkowników.
Ustal kategorię obiektu
Określ, czy obiekt stanowi schron, ukrycie, miejsce doraźnego schronienia czy budynek o funkcjach łączonych.
Przeanalizuj warunki techniczne
Sprawdź liczbę użytkowników, drogi komunikacyjne, schody, wyjścia, pomieszczenia techniczne i istniejące systemy bezpieczeństwa.
Dobierz i zweryfikuj sprzęt
Uwzględnij funkcje urządzeń, kompatybilność, wymagane dokumenty, konserwację, szkolenie operatorów i gotowość eksploatacyjną.
Najczęściej zadawane pytania
Czy krzesła ewakuacyjne są wymagane w schronach?
Przepisy dotyczące wyposażenia budowli ochronnych wskazują krzesła ewakuacyjne wśród sprzętu służącego osobom z niepełnosprawnościami i ograniczoną zdolnością poruszania się. Nie określają jednego modelu ani stałej liczby krzeseł właściwej dla wszystkich obiektów.
Jakie krzesło ewakuacyjne wybrać do schronu w piwnicy?
Należy przede wszystkim ustalić, czy konieczny jest transport osoby w górę schodów. Nie każdy model zapewnia taką możliwość. Konieczna jest również analiza geometrii schodów, liczby operatorów i dopuszczalnego obciążenia.
Czy każdy schron musi być wyposażony w SSP?
Nie można wyprowadzić takiego ogólnego obowiązku wyłącznie z funkcji ochronnej obiektu. Wymagania dotyczące SSP określa się na podstawie właściwych przepisów przeciwpożarowych i dokumentacji projektowej.
Gdzie można zastosować liniową detekcję ciepła?
Liniową detekcję ciepła można rozważyć między innymi przy ochronie określonych tras kablowych i urządzeń technicznych. Zastosowanie musi odpowiadać wymaganiom projektowym, dokumentacji technicznej i właściwym dokumentom dopuszczającym.
Czy w schronie można zamontować system oddymiania?
Możliwość zastosowania oddymiania zależy od konstrukcji, szczelności, funkcji ochronnej oraz sposobu działania instalacji wentylacyjnych. Rozwiązanie wymaga analizy projektowej. System oddymiania nie zastępuje filtrowentylacji.
Czy MDS musi mieć takie samo wyposażenie jak schron?
Nie. Miejsca doraźnego schronienia stanowią odrębną kategorię obiektów. Nie można automatycznie przenosić na nie wszystkich wymagań przewidzianych dla budowli ochronnych.